De werkgroep compleet, Vic Latumahina, Tom Polnaija, Liena Rutumalessy, Miquel Tomatala en Johnny Lopulissa van links naar rechts
De werkgroep compleet, Vic Latumahina, Tom Polnaija, Liena Rutumalessy, Miquel Tomatala en Johnny Lopulissa van links naar rechts (Foto: )

Eindelijk monument KNIL-militairen

Het idee was er al veel eerder maar er werd helaas niets mee gedaan. Tot Vic Latumahina het touw in handen nam. Aan het woord is zijn 'Molukse' werkgroep KNIL-eerbetoon. Alle vijf van de zogeheten tweede generatie Molukkers, kinderen van KNIL-militairen, hun ouders zijn allen inmiddels overleden.

Door Marjon de Lange

Tiel - "Het is goed dat Vic dit nu doet", zegt Liena Rutumalessy, "het is een teken van erkenning door de maatschappij, het monument is er met een reden." De werkgroep is er blij mee dat burgemeester Beenakker en daarmee de gemeente Tiel de geschiedenis van de Molukken levend wil houden. "Er waren immers twee Molukse woonoorden in Tiel, Schutsluizen en Elzenpasch", vertelt Vic, "Tiel heeft een belangrijke en omvangrijke Molukse gemeenschap."

Verdriet

"Het verhaal van onze ouders is een zwarte bladzijde uit de Nederlandse geschiedenis" stelt Tom Polnaija. De eerste generatie Molukse Tielenaren waren allen KNIL-Militairen. Zij vochten in de onafhankelijkheidsoorlog van Indonesië aan de kant van de Nederlanders en werden uiteindelijk allemaal hier naar toe gehaald. Vele beloften, waaronder die van terugkeer, werden door de Nederlandse regering niet nagekomen. "Wij, de tweede generatie, voelden dagelijks de pijn en het verdriet van onze ouders", stelt Johnny Lopulissa, "zij zijn er niet meer, voor ons betekent het monument erkenning en is het een genezingsproces voor het leed. Voor het trauma van onze ouders."

Emoties

Vic richtte een werkgroep op, ze gingen langs bij mensen uit de gemeenschap of schreven ze aan. "De reacties waren heel positief", vervolgt Tom, "er was geen tegenstroming, de aangeleverde ideeën voor een monument waren overweldigend." Na de eerste selectie werd de gemeenschap opgeroepen te stemmen over welke monumenten er voorgedragen moesten worden aan de gemeente. "Zelfs het stemmen was emotioneel", vertelt Miquel Tomatala, "mijn broer huilde zelfs, omdat dit zo belangrijk voor onze ouders is." Liena stelt dat het monument de pijn en het onrecht onderschrijft dat de KNIL-militairen is aangedaan." Uiteindelijk gingen er zes ideeën naar de gemeente, er worden binnenkort op meerdere plaatsen gedenktekens geplaatst, onder andere op de Tielse Sint Maartenskerk. Bij de dodenherdenking zal burgemeester Beenakker stilstaan bij de gebeurtenissen in voormalig Nederlands-Indië.

De werkgroep heeft nog wel meer ideeën om aandacht te vragen voor hun geschiedenis. Zo geeft Vic geeft gastlessen aan groep 7 en 8, hij probeert daarmee de Molukse gemeenschap terug in beeld te brengen. "Het is erg dat mensen niet meer weten waarom de Molukkers ook al weer hier zijn", stelt hij. Alsnog teruggaan blijkt voor de tweede generatie nog geen optie. "Kinderen op de basisscholen vragen het mij wel eens, maar dan laat ik ze de vlag van de RMS zien en zeg dat ik niet terug kan keren omdat het in mijn land nog altijd niet veilig is die vlag uit te rollen."

Meer berichten